เอาเป็นว่าเราใช้คำว่า สภาวะสมดุล น่าจะดูดีกว่า อย่างที่บอกครับ Homeostasis คือสภาวะสมดุล 

ตอนที่เพื่อน ๆ กำลังอ่านบทความอยู่ตอนนี้ก็คือสภาวะที่เรียกว่า Homeostasis เช่นกัน ทำไมหละ ก็เพราะร่างกายของเราอยู่ในโหมดสภาวะปกติ อุณหภูมิร่างกายเราคงที่ หัวใจก็เต้นด้วยจังหวะคงที่ ความดันโลหิตก็คงที่ หรือแม้แต่ระดับน้ำตาลในเลือดของเราก็คงที่ (blood glucose)

ถึงแม้ว่าเราพึ่งจะเดินขึ้นบันไดมาหลายขั้นจนเหนื่อยหอบ หัวใจเต้นเร็ว แต่รอให้หายเหนื่อยสักพัก ร่างกายเราก็จะปรับเข้าสู่ภาวะปกติ หรือที่เรียกว่า Homeostasis นั่นแหละคับ เพราะหน้าที่หลักของร่างกายเราคือการรักษาให้ระบบต่าง ๆ ในร่างกายทำงานได้ตามปกติหรือจะเรียกว่าทำให้สมดุลตลอดเวลาก็ว่าได้… เห็นไหมครับว่าร่างกายของเรา มันชอบให้ทุกอย่างคงที่ สม่ำเสมอ

ผมว่าไม่แปลกเลย ที่การออกจาก Comfort Zone นั้นเป็นเรื่องยาก และมันต้องใช้ความตั้งใจมากพอสมควรถึงจะออกจาก Comfort Zone ได้ เหตุผลที่มันยากก็เพราะมันขัดกับธรรมชาติในตัวของเราที่พยายามจะรักษาทุกอย่างให้คงที่ แต่นั้นคือหลุมพลางของการพัฒนาครับ

ร่างกายของเราจะพัฒนาได้ก็ต่อเมื่อ มันถูกกระตุ้นหรือถูกฝึกในระยะเวลาที่นานพอหรือเรียกว่าการออกจาก Comfort Zone นั่นแหละครับ การทำอะไรใหม่ ๆ ที่ทำให้เกินขีดจำกัดของตัวเอง (Pushing out of comfort zone) ไปทีละนิดจะช่วยให้ร่างกายของเราเกิดการปรับตัวเองใหม่ เช่น กล้ามเนื้อเพิ่มขึ้น หลอดเลือดฝอยเพิ่มขึ้น กระดูกแข็งแรงขึ้น เป็นต้น

นอกจากร่างกายที่ปรับตัวใหม่แล้ว สมองของเราเองก็จะมีการ rewire ตัวเองใหม่ หรือหาเส้นทางใหม่ ๆ ในสมอง เพื่อที่จะทำให้เราเก่งขึ้น พัฒนาขึ้นด้วยเช่นกัน ยกตัวอย่างเพื่อให้เห็นภาพครับ (จริง ๆ ตัวอย่างในหนังสือมีเยอะมากครับ ทั้งเรื่องการเปลี่ยนแปลงของสมองและร่างกาย แต่บทความนี้เอาเรื่องวิ่งที่เกี่ยวกับร่างกายก็แล้วกัน)

ผมว่าทุกคนคงเคยมีประสบการณ์มาบ้าง (ตัวอย่างเรื่องของสมองเราพูดถึงมาหลายครั้งแล้ว) สมมติว่าเราวิ่ง Jogging 3 ครั้งต่ออาทิตย์ แล้วรักษาระดับการเต้นของหัวใจที่ 70% ของอัตราการเต้นหัวใจสูงสุด ซึ่งเต้นประมาณ 140 bpm (Younger adults) ในขณะที่วิ่งไปเรื่อย ๆ ระดับของออกซิเจนในหลอดเลือดฝอยจะเริ่มต่ำลงไปเรื่อย ๆ ซึ่งหลอดเลือดฝอยนี่แหละเป็นตัวนำออกซิเจนไปเลี้ยงที่กล้ามเนื้อขา พอระดับออกซิเจนในหลอดเลือดฝอยเริ่มต่ำลง เราก็จะเริ่มเหนื่อยมากขึ้น ทำให้หัวใจของเราต้องเต้นเร็วมากขึ้นเพื่อส่งออกซิเจนไปเลี้ยงกล้ามเนื้อขาให้พอ

แต่ถ้าเราฝึกวิ่งไปเรื่อย ๆ ร่างกายของเรามันจะปรับตัวครับ มันจะปรับตัวโดยเพิ่มจำนวนหลอดเลือดฝอยในกล้ามเนื้อให้เองเลย เพื่อที่มันจะสามารถส่งออกซิเจนไปที่กล้ามเนื้อขาได้ง่ายขึ้นโดยที่หัวใจของเราไม่จำเป็นต้องเต้นให้เร็วขึ้นเพื่อส่งออกซิเจนเหมือนเมื่อก่อน และนั่นก็หมายถึงว่า ร่างกายของเรามีการปรับตัว ซึ่งทำให้เราสามารถวิ่งได้นานขึ้นเพราะร่างกายของเราได้สร้างสภาวะสมดุลใหม่โดยทำการเพิ่มหลอดเลือดฝอยเพื่อทำให้เราวิ่งได้ดีขึ้นนั่นเอง

เห็นไหมครับว่าถ้าเราฝึกให้หนักมากพอและนานพอ ร่างกายของเราจะสร้างสภาวะสมดุลใหม่ แต่ถ้าเราฝึกหนักเกินไป ออกจาก Comfort zone มากไป ความเสี่ยงที่จะบาดเจ็บจากการฝึกซ้อมก็มีมากถึงขั้นที่ต้องหยุดพักไปยาว ๆ และนั่นก็ยิ่งทำให้การกลับมาทำผลงานที่เราคาดหวังไว้ยากขึ้นกว่าเดิม

สุดท้ายขอฝาก Quote เท่ ๆ จากหนังสือ Train your brain for success “No growth can occur in the comfort zone, The only place you can grow is outside your comfort zone”

ตราบใดที่เรายังคงฝึกออกจาก Comfort Zone ไปเรื่อย ๆ ผมเชื่อว่าเราจะไม่หยุดพัฒนา…

PD_C2P_Golf